Şanlıurfalı iş insanı çalışanlarına çip mi taktı? Milletvekili gündeme taşıdı

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Ankara Sincan’da transformatör ve anahtarlama ürünleri üreten Astor Enerji fabrikasında işçilerin elektronik cihazlarla izlenmesiyle ilgili iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Karaca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, işçilerin çalışma süresince boyunlarında taşımak zorunda oldukları cihazlarla konumlarının, hareketlerinin ve belirli alanlarda geçirdikleri sürelerin kaydedildiğini belirtti.

Evrensel gazetesinin “Astor’da İşçilere Çipli Takip” başlıklı haberine de yer veren Karaca, yaklaşık üç ay önce başlatılan uygulamanın fabrikada bölümler halinde yaygınlaştırıldığını aktardı. İşçilerin tuvalete giderken veya dinlenme alanlarında bulunurken dahi cihazları çıkarmalarına izin verilmediğini ifade eden Karaca, uygulamanın çalışanlar üzerinde yarattığı baskıya dikkat çekti.

İşçilerin tepkilerini de önergesine taşıyan Karaca, bir işçinin, “Başımıza gönderdikleri o çavuş dedikleri adamlar yetmiyormuş gibi bir de gelmişsin bana çip takıyorsun. Hayvan değiliz sonuçta” sözlerini hatırlattı. Dijital gözetimin yarattığı psikolojik baskının mesai saatleri sonrasında da devam ettiğine ilişkin işçi anlatımlarının araştırılmasını istedi.

 İŞÇİLER ARA ZAM BEKLERKEN ŞİRKETİN KARI YÜZDE 88 ARTTI

Karaca, Astor Enerji’deki çalışma koşullarının yanı sıra şirketin ekonomik büyümesi ile işçilerin ücret ve yaşam koşulları arasındaki eşitsizliği de gündeme getirdi.

Evrensel’in “Geçgel ailesi zirveye tırmanırken Astor işçisi dipte” başlıklı haberini de önergesine ekleyen Karaca, şirketin ana hissedarları Geçgel ailesinin servetinin milyar dolarlarla ifade edildiğini ve şirket hisselerinin halka arzın ardından üç yılda yaklaşık 31 kat değer kazandığını belirtti. Astor Enerji’nin 2026’nın ilk altı ayında net karını yüzde 88 artırarak 4,6 milyar liraya çıkardığını aktardı.

Şirketin büyüyen karına karşın Temelli yerleşkesinde çalışan işçilerin artan enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında ara zam alamadığını vurgulayan Karaca, günlük üretim hedefleri üzerinden uygulanan baskıya dikkat çekti. Hedeflerin tutturulamaması halinde işçilerin primlerinin kesildiğini belirten Karaca, düşük ücretlerle çalışan işçilerin üç ayda bir verilen primlere bağımlı hale getirildiğini ifade etti.

FON SORUŞTURMASI VE HİSSEDARLARIN MAL VARLIĞI KARARLARI DA SORULDU

Soru önergesinde, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının fon vurgunu soruşturması kapsamında Astor Enerji’nin ana hissedarları Feridun Geçgel ve Enver Geçgel hakkında 26 Eylül’de uygulanan mal varlığı tedbirleri ve dondurma kararlarının kaldırılması da yer aldı.

Karaca, soruşturma kapsamında TMSF’nin “gönüllü iade” hesabına 5 milyar lira ödediği iddia edilen şirketin ana hissedarları hakkında alınan kararların Bakanlığın bilgisi dahilinde olup olmadığını sordu. Şirketin ana hissedarlarının servet artışı ve soruşturma kapsamındaki gelişmeler ile işçilerin ücretleri, çalışma koşulları ve iş güvencesi arasında herhangi bir inceleme yürütülüp yürütülmediğinin açıklanmasını istedi.

NEPALLİ İŞÇİLERİN ÇALIŞMA VE BARINMA KOŞULLARI GÜNDEMDE

Karaca'nın önergesinde fabrikada çalıştırılan Nepalli göçmen işçilerin koşulları da önemli başlıklardan biri oldu. Sayıları binlere yaklaşan Nepalli işçilerin düşük ücretlerle ve güvencesiz koşullarda çalıştırıldığı, fabrika içerisinde veya sekiz kişilik odalarda sağlıksız koşullarda barındırıldığı yönündeki bilgileri gündeme taşıdı.

Göçmen işçilerin yerli işçilere karşı bir tehdit unsuru olarak kullanıldığı ve daha ucuz iş gücü yaratılması amacıyla yerli işçilerin işten çıkarıldığı yönündeki iddialara dikkat çeken Karaca; çalışma izinleri, ücretler, sosyal güvenlik kayıtları ve barınma koşullarına ilişkin denetimlerin sonuçlarını sordu.

BAKANLIĞA DİJİTAL GÖZETİMDEN KAMU TEŞVİKLERİNE KADAR ÇOK SAYIDA SORU

Karaca, Bakan Işıkhan’a yönelttiği sorularda Astor Enerji’de kullanılan elektronik takip sisteminin hangi verileri topladığının açıklanmasını istedi. Bu verilerin ücret, prim, performans değerlendirmesi veya işten çıkarma kararlarında kullanılıp kullanılmadığını soran Karaca, dijital gözetimin işçiler üzerindeki psikolojik etkilerinin ve iş kazası risklerinin araştırılıp araştırılmadığını da gündeme getirdi.

Önergede ayrıca Astor Enerji’de son beş yılda gerçekleştirilen iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin sayısı, tespit edilen iş kazaları ve meslek hastalıkları ile uygulanan yaptırımların açıklanması talep edildi.

Karaca, şirketin son beş yılda SGK prim teşviklerinden, İŞKUR desteklerinden ve İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarından yararlandığı toplam tutarı da sordu. İşçi haklarını ihlal ettiği tespit edilen işletmelerin kamu teşviklerinin durdurulmasına yönelik hangi işlemlerin uygulandığının açıklanmasını istedi.

6 Ekim 2026’da TİSK ve işçi konfederasyonlarıyla yapılan “yeni nesil çalışma modelleri” görüşmelerinde dijital gözetim ve algoritmik performans denetiminin yer alıp almadığını soran Karaca, Türkiye genelinde bu tür uygulamalar nedeniyle kaç işyerinin denetlendiğini ve kaçına yaptırım uygulandığını da gündeme getirdi.

Önergede ayrıca Astor Enerji’de işçilerin ara zam alamadığı yönündeki haberlerin Bakanlık tarafından incelenip incelenmediği, ücretlerin alım gücünü korumaya yönelik bir çalışma yürütülüp yürütülmediği soruldu.

Nepalli işçilerin sayısı, çalışma izinleri, ücretleri ve sosyal güvenlik kayıtları ile çalışma ve barınma koşullarına ilişkin denetimlerin sonuçlarının açıklanmasını isteyen Karaca, son üç yılda Astor Enerji’de kaç işçinin işten çıkarıldığını ve işten çıkarılanların kaçının yerine göçmen işçi istihdam edildiğini de sordu.

Karaca, son olarak 2027 yılı bütçesinde işçilerin dijital gözetim, mobbing ve performans baskısına karşı korunması için ne kadar kaynak ayrıldığının, bu kapsamda kaç iş müfettişinin görevlendirileceğinin ve kaç işyerinde denetim yapılacağının açıklanmasını talep etti.