Türkiye, bu yıl NATO zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. İttifak içerisinde ise ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditleriyle başlayan rahatsızlık ve ABD NATO'dan ayrılırsa ne olur? endişesi var. Peki Türkiye bu NATO krizi kapsamında nerede yer alıyor?
Türkiye konusunda, özellikle Türkiyenin savunma sanayisi alanında NATO içerisindeki en iyi uzmanlardan birisi olan Fransız General Patrice Moyeuvre, Ankarada yapılacak NATO zirvesi öncesi, NATO içindeki tartışmaları CNN TÜRK için değerlendirdi. CNN TÜRK Paris Temsilcisi Arzu Çakır Morin Generale, İki NATO üyesi Yunanistan ve Türkiye arasındaki sorunlar Avrupalı üyeler tarafından nasıl görülüyor? diye sordu. General Moyeuvre bu soruya, Şu anda güven artırıcı önlemler dediğimiz bir süreç var.
Her yıl Yunanistan ve Türkiye arasında bir plan çerçevesinde; genelkurmay ziyaretleri, ortak tatbikatlar ve çeşitli toplantılar yapılıyor. Amaç güven oluşturmak. Ancak bu tür süreçler iyi niyetli olsa da temel sorunları çözmez.
Asıl sorunlar çok daha derin ve tarihsel köklere dayanıyor; Birinci ve İkinci Dünya Savaşı dönemlerine kadar uzanıyor. Örneğin Türkiye, İkinci Dünya Savaşının büyük bölümünde tarafsız kaldı ve ancak 1945te çok geç bir aşamada savaşa girdi. Bu nedenle bazı tarihi düzenlemelerin dışında kaldı.
Bugün Ege Denizindeki sorunlar sadece adalarla sınırlı değil; kara suları, hava sahası ve Trakyadaki azınlık meselesi gibi birçok boyutu var. Bu sorunların gerçek çözümü ancak karşılıklı kabul edilmiş bir ikili anlaşmayla mümkün olabilir. Ama mevcut siyasi koşullarda bu noktaya henüz gelinmiş değil.
Özellikle Kıbrıs meselesi hala çözümsüz bir şekilde askıda duruyor diye yanıt verdi. Peki Güney Kıbrıs NATO'ya girebilir mi? Fransız General, NAT Oya üye olmak için tüm üyelerin oybirliği gerekir.
Türkiyenin geçmişte Finlandiya ve İsveçin üyelik sürecinde veto hakkını kullandığını hatırlayın. Eğer Güney Kıbrıs NAT Oya başvurursa, Türkiye bunu veto edecektir dedi. Tuğgeneral Patrice Moyeuvree göre, bütün bu tartışmalar etrafında, NAT Onun ikinci büyük ordusu Türkiyenin ittifak içindeki yeri değerli.
Türkiye açıkça değerli bir müttefiktir. Türkiyeyi birkaç kelimeyle özetlemek gerekirse, güçlü bir savunma sanayi ve teknoloji altyapısına sahip bir ülkedir ve personel sayısı açısından NAT Onun ikinci büyük ordusudur. Bu da Atlantik İttifakı için Türkiyenin çok değerli bir müttefik olduğu anlamına gelir.
Elbette siyasi açıdan bazı konularda görüş ayrılıkları vardır ancak her durumda Türkiye ile çalışabiliyoruz. NAT Onun, yani Atlantik İttifakının işlemesi hem diğer müttefiklerin hem de Türkiyenin çıkarınadır diye konuştu. Peki Türkiye'nin etrafında süren savaşlara katılmaması, tüm taraflarla görüşüyor olması bir siyasi başarı mı?
Avrupa'da bu denge diplomasisi nasıl değerlendiriliyor? General Moyeuvre, Türkiyenin gerçekten de herkesle konuşabilen bir ülke görüntüsü var. Ukrayna ile konuşuyor, Rusya ile konuşuyor, İran ile konuşuyor, Suriye ile konuşuyor.
Aslında çok özel ve değerli olabilecek bir diplomatik konuma sahip. Ancak bu durum çoğu zaman bir denge hareketi gibi de görünüyor. Çünkü bir yandan Avrupadaki müttefiklerine yakın olmak, diğer yandan da Rusya gibi ülkelerle ilişki sürdürmek ki, Rusya, AB ve Fransa için açıkça bir tehdit olarak görülüyor.
Bu da Türkiyenin rolünü oldukça karmaşık hale getiriyor. Her çatışmada her ülkenin kendi çıkarları vardır. Türkiye açısından bakıldığında ise şu ana kadar Atlantik İttifakına üye olma, Avrupa Birliğine resmi adaylık ve aynı zamanda İran ve Rusya gibi komşularla iyi ilişkiler kurma arasında bir denge kurmayı başardı.
Karadeniz üzerinden bakıldığında Rusya zaten bir komşudur. Bu karmaşık ortamda Türkiyenin şu an için bu dengeyi oldukça iyi yönettiğini düşünüyorum. Ama asıl soru şu: Bu denge politikası uzun vadede sürdürülebilir mi? ifadelerini kullandı.
Derin krizlerin yaşandığı bir dönemde NATO'nun Ankara zirvesinin önemi de elbette artıyor. Fransız General, Gerçekten de bu zirve, uluslararası güvenliğin oldukça endişe verici olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Ancak Ankaranın avantajı şu olacak: bu zirve NAT Onun güneydoğu kanadına taşınmış olacak ve bu da Türkiyenin rolüne çok daha fazla ışık tutacaktır.
Yine de teknik ve siyasi açıdan bakıldığında, bunun aslında diğerlerinden çok da farklı olmayan bir zirve olacağını düşünüyorum. Türkiye, NATO için, ittifak için çok önemli ve değerli bir müttefiktir. Şimdi temmuz ayında Ankara'da NATO zirvesi olacak, gerçekleştirilecek.
Çok güzel. Önemi. Yani şu anda dünyada genel uluslararası örgütler çok kötü bir durumda ve bu bakış açısından Türkiye çok değerli bir ülke ve güvenilir bir ülke gibi görünüyor.
Dolayısıyla bu zirve, temmuzda, çok önemli stratejik açıdan diye konuştu. Dünya Bulgaristan Enerji Bakanı CNN TÜRK'te: Türkiye ile iş birliğimiz çok verimli
Yorumlar
Kalan Karakter: