Urfa Nostaljisini Yaşattı

Şanlıurfa mutfağından tüm dünyaya yayılan ve Urfa ile özdeşleşmiş olan Çiğköfte'nin et ile yapılan türü için Şanlıurfa'lı Kültür Araştırmacısı ve Fotoğraf Sanatçısı Burhan Akar, sosyal medya hesabından Urfa'ya has etli çiğköfte etinin nasıl hazırlandığını paylaştı.




İşte Burhan Akar'ın paylaştığı o fotoğraflar ve Türkiye Gazetesi Yazarı İsa Karakaş'ın kaleme aldığı Çiğköfte Nasıl yapılır Tarifi:
 

ADIM ADIM ÇİĞ KÖFTE…

I.AŞAMA:TEMİZLİK

Çiğköftenin ilk aşamasından son aşamasına kadar bir Urfalının en çok dikkat ettiği husus temizliktir. Bunun için Öncelikle Çiğköfte yapacak olan kişinin tırnaklarını mutlaka kesmesi, ellerini kokusuz sabunla yıkaması, ardından tekrar tekrar suyla en az 2 kez ellerini yıkayıp durulaması gereklidir.

II.AŞAMA:ORJİNAL MALZEMENİN TEMİNİ

• Çiğköftenin özü; orijinal “Urfa ev isotu” ile Urfa sıcağında Urfa’nın ekşimsi domateslerinden yapılan “Urfa ev salçası”dır. Bu 2 malzeme olmadan yapılan “çiğköfte” çiğköfte değildir.
• Çiğköftede kullanılacak etin mutlaka kuzu budundan elde edilecek yağsız-saf- sinirsiz %100 kırmızı et olmalıdır.

• Çiğköftede kullanılacak bulgurun sert taze Urfa çiğköfte bulgusu olmalıdır.
• Çiğköftede kullanılacak diğer malzemeler ise 1 adet küçük kuru soğan,yeşil soğan,maydanoz, Sarımsak, karabiber,limon ve tercihe göre 1 adet ceviz içi.
• Aşağıdaki resimde görüldüğü üzere orjinal çiğköftede  %100 saf yağsız kuzu budundan elde edilen et dövülerek ve tüm sinirleri ayıklanarak hazırlanır

III.AŞAMA:ÇİĞKÖFTENİN YAPILIŞI (9 KİŞİLİK)

A.GEREKLİ MALZEMELER 5 su bardağı bulgur, 500 gram mümkünse elle dövülmüş veya 2 kez kıyılmış  %100 yağsız Kuzu eti, 7 yemek kaşığı isot, küçük  1 tatlı kaşığı tuz, biraz karabiber, 1 adet küçük kuru soğan 7-9 adet yeşil soğan, 3 diş sarımsak, 1 demet maydanoz, 2 tatlı kaşığı salça,1 adet taze sıkılmış limon.

Etin tokmakla taş üstünde dövülerek sinirlerinin çıkarılması

B.YAPILIŞI: Yukarıda belirtilen yeşil soğan ve maydanoz yıkanıp incecik doğranarak daha sonra karıştırılmak üzere bekletilir. Daha sonra özel olarak yaptırılmış bakırdan çiğköfte leğenine  isteğe göre tuz , kuru isot, kara biber, salça, et, 1 adet ceviz içi (ufaltılarak), doğranmış kuru soğan ve sarımsak konarak yavaş yavaş ve iyice karıştırılır.Karıştırma işlemi akabinde  çiğköftelik bulgur yavaş yavaş alınarak karıştırılan malzemeye ilave edilerek yoğrulmaya devam başlanır. Yoğrulma işlemi esnasında  çok (3 yemek kaşığı dolusu) az su (yazın buz) ile yavaş yavaş bastırarak bulgur yumuşayıncaya kadar yoğrulur.Bu esnada bir adet çay kaşığı saf zeytin yağı dökülmesi tavsiye edilir, Kıvama gelinceye kadar yoğrulan çiğköfteye artık su yerine sıkılan taze limon suyu ilave edilir. Çiğköfte hamur haline gelmeden ve bulgur çok az diri halde iken yoğrulma işlemi tamamlanır.Akabinde önceden doğranarak hazırlanmış maydanoz ve yeşil soğan karışımı ilave edilerek iyice karıştırılır.

Karıştırma işlemi bittikten sonra servise hazır hale gelir.

IV.ÇİĞKÖFTE YEMENİN USUL VE ESASLARI: 

Çiğköfte ekmeksiz yenir, illaki ekmek yenecekse mutlaka ince lavaş ekmekle yenmelidir. Çiğköfte marul içine konmalı, üzerine taza nane ilave edilerek, limon da sıkılarak ağza alınmalı ardından hemen turp yenmeli, içecek olarak mutlaka ayran olmalıdır.Çiğköftenin salatası ise Urfa Bostaniyesidir. Afiyet Olsun

ÖNEMLİ UYARI:Çiğköfte en geç 45 dakikada tüketilmelidir. Aksi takdirde lezzet ve faydadan ziyade zarar verecektir……

V.KESİNLİKLE UYULMASI GEREKEN KURALLAR

1)Sadece Kuzu etinden yapılan çiğköfte yenmelidir. Dana etinden yapılan çiğköfteden tenya-bağırsak paraziti  v.s oluşabilir.

2)Çiğköftede kullanılacak ve yenecek tüm sebzeler iyice yıkandıktan sonra en az 3 saat sirkeli suda bekletilmelidir. 3) Çiğköfte yapacak kişinin belirtilen temizlik kurallarına titizlikle uyması, kesinlikle eldivenle çiğköfte yoğrulmamasını,

Tavsiye ediyoruz.

ÇİĞKÖFTE İLE İLGİLİ MANİ  HATTA  TÜRKÜ HALİNE GETİRİLEN BİR URFA ANONİM ŞİİRİ ÇİĞ KÖFTE

Çiğ köfteler ne acı Ayran bunun ilacı Çok

Tez yoğur gelin bacı İlle canım çiğ köfte

Çiğ köfteyi yoğuran Yemez bunu doyuran

Bol ayran taze soğan

İlle canım çiğ köfte Çiğ köfte

dama kaçtı Ayran peşine düştü Çok yedim karnım şişti

İlle canım çiğ köfte

Çiğ köftenin bulguru Boğazdan geçmez kuru

Bacım ayranın duru İlle canım çiğ köfte

ÇİĞKÖFTE İLE BİRLİKTE OLMAZSA OLMAZ “BOSTANİYE”  

Bostaniye; kişi sayısına göre 5-6  adet ekşimsi Urfa yerli  domatesi, 1-2 adet  kuru soğan, yeşil soğan,  2-3  adet acı yeşilbiber,  maydanoz/nane hakiki nar suyu, hakiki limonun suyu,  tuz, urfa isotu.. malzemeleri ile yapılmaktadır.Malzemelerin çok ince doğranması ve domateslerin suyunun sıkılması püf noktalardır. yazın buz da konabilir. mutlaka acı olmalı…

ÖNEMLİ UYARI:  EVDE KENDİNİZ YAPACAĞINIZ EN KÖTÜ ÇİĞKÖFTE, HAZIR SATIN ALIP YİYECEĞİNİZ ÇİĞKÖFTEDEN ÖZELİKLE SAĞLIK AÇISINDAN DAHA İYİ OLACAĞI KUŞKUSUZDUR.

URFALILIK TESTİ

Şanlıurfa  dışında doğan Şanlıurfalı ailelerin çocukları Urfalılık testine tabi tutulmaktadır.

Ankara’da doğan Ferhan Semir KARAKAŞ bu testin ilk aşamasını  16 aylıkken “İSOT” adı verilen Urfa biberini tatmakla başladı. 20 aylık iken acılı Urfa Lahacunu yemeye başladı.

2 yaşına geldiğinde çiğköfte yemeye başladı.

31 aylık olan Ferhan çiğköfte yapmaya başlayarak Urfalılık testini başarıyla tamamlayarak Şanlıurfa’lı olduğunu ıspatladı.

Çiğköfte Tarifi

Kaynak:  http://www.isakarakas.com.tr/cig-kofte/