Basın İlan Kurumu’na AYM’den Tarihi İptal Kararı Geldi

Anayasa Mahkemesi, Basın İlan Kurumu’nun (BİK) resmi ilan ve reklam kesme cezası uygulamasına imkân tanıyan kanun maddesini iptal etti. Karar, Resmî Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı. Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 49. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle yüksek mahkemeye başvurmuştu. Mahkeme, söz konusu düzenlemenin yeterli açıklık ve kesinlik taşımadığı, ölçülülük ilkesine uygun şekilde hazırlanmadığı gerekçesiyle iptalini istemişti.

GEREKÇE: BELİRSİZ VE KEYFİLİĞE AÇIK DÜZENLEME
AYM kararında, Anayasa’nın 26. maddesindeki ifade özgürlüğü ve 28. maddesindeki basın özgürlüğüne atıf yapılarak, ilan kesme cezalarının bu haklara doğrudan müdahale anlamına geldiği vurgulandı.
Mahkeme, kanunun ilgili maddesinde yaptırım uygulanmasına neden olabilecek fiillerin, sürelerin ve ceza kapsamının açık biçimde belirtilmediğini belirtti. Bu durumun, Basın İlan Kurumu’na geniş ve keyfî bir yetki alanı tanıdığı, hukuk güvenliği ilkesini zedelediği ifade edildi.

MAHKEME KARARLARININ “KESİN” OLMASI DA İPTAL EDİLDİ
Yüksek Mahkeme, BİK tarafından verilen cezalara karşı açılan davalarda “asliye hukuk mahkemesi kararlarının kesin olduğu” yönündeki hükmü de iptal etti. AYM, bu kuralın “mahkeme kararlarının denetlenmesini isteme hakkını” ihlal ettiğini, dolayısıyla adil yargılanma güvencesine aykırı olduğunu belirtti.

DAHA ÖNCEKİ İHLAL KARARI HATIRLATILDI
Gerekçede, daha önceki bireysel başvurularda verilen “Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş. ve diğerleri” kararına atıf yapıldı. Bu kararda da benzer şekilde, ilan kesme cezalarının hangi durumlarda uygulanabileceğine ilişkin belirsizliklerin ifade ve basın özgürlüğünü zedelediği yönünde ihlal kararı verilmişti.
AYM, bu yapısal sorunun çözümü için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne bildirimde bulunulduğunu, ancak düzenlemede gerekli değişikliğin yapılmadığını hatırlattı.

DÜZENLEME ANAYASA’YA AYKIRI
Kararın gerekçesinde, basın özgürlüğüne müdahale niteliği taşıyan kanunların mümkün olan en dar kapsamda düzenlenmesi gerektiği vurgulandı. Mahkeme, Basın İlan Kurumu’na tanınan yaptırım yetkisinin açık ve sınırları belirli bir çerçeveye oturtulmadığını, bu nedenle Anayasa’ya aykırılık taşıdığını belirterek maddenin yürürlüğünü durdurdu.