AB'den Ukrayna'ya 90 milyar euroluk krediye onay, Zelenskiy'den tam üyelik çağrısı

Avrupa Birliği, Ukrayna için uzun süredir Macaristan'ın muhalefeti nedeniyle askıda olan 90 milyar euroluk kredi paketine onay verdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, kredi kararı sonrası birliğe tam üyelik çağrısı yaptı. Zelenskiy, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Ukrayna'nın sembolik AB üyeliğine ihtiyacı yok.

Biz ortak Avrupa değerlerini müdafaa ediyoruz. AB'ye tam üyeliği hak ettiğimize inanıyorum" dedi. Ukrayna lideri, iktidarını kaybeden Macaristan Başbakanı Viktor Orban tarafından engellenen 90 milyar euro krediyle ilgili olarak X platformundan bir mesajı paylaştı.

Zelenskiy, "Bugün savunmamız ve Avrupa Birliği ile ilişkilerimiz adına önemli bir gün. Ukrayna'ya Avrupa'nın destek kredisinin üzerindeki engel kalktı. İki yıl içinde 90 milyar euro" ifadelerini kullandı.

Zelenskiy, 23 - 24 Nisan'da AB Dönem Başkanı Kıbrıs'ın ev sahipliğindeki devlet ve hükümet başkanları zirvesinde AB liderleriyle biraraya gelecek. Viktor Orban sözkonusu krediye Aralık 2025'te onay vermişti. Ancak Şubat ayında fikrini değiştirerek üye ülkelerin oybirliğini gerektiren krediyi engelledi.

Gerekçe olarak Macaristan, Slovakya ve Çekya'ya Ukrayna üzerinden ucuz Rus petrolünü taşıyan, Sovyetler Birliği döneminden kalma Druzhba boru hattına yapılan saldırıyı göstermişti. Ukrayna bu saldırıyı Rusya'nın düzenlediğini savunmuştu. Boru hattına düzenlenen saldırısı nedeniyle petrol akışı kesilmişti.

Hasar tamir edilene dek krediyi engelleyeceğini açıklayan Viktor Orban'ın bu tavrı AB yönetiminde öfke yarattı. Orban bu çekişmeyi seçim kampanyasında da kullandı ve ülkesinin bir petrol ablukası altında olduğu temasını işledi. On altı yıl süren iktidar sonrası Orban 12 Nisan'daki seçimde iktidarı kaybetti.

Fiilen 'hibe' Kredi çıkmazı, Ukrayna lideri Zelenskiy'nin 21 Nisan'da boru hattının tamir edildiği ve faaliyetine başlayabileceği açıklamasıyla aşıldı. Macaristan, Slovakya ve Çekya petrol akışının yeniden başladığını doğruladı. AB büyükelçilerinin başlattığı sürece herhangi bir itiraz gelmemesinin ardından nihai onay 23 Nisan Perşembe günü çıktı.

Brüksel, bu yıl aşama aşama 16,7 milyar euro'su mali ve 28,3 milyar euro'su askeri destek olmak üzere Kiev'e toplam 45 milyar euro kaynak aktaracak. Ödemeler Kiev'in reform taahhütlerine bağlılığı koşuluyla yapılacak. Yolsuzlukla mücadelede herhangi bir geri adım, yardımın geçici olarak askıya alınmasına neden olacak.

Ayrıca kredinin askeri ayağında, ABD'den çok Avrupa ürünlerine öncelik tanınması şartı var. Kalan 45 milyar dolar ise Ukrayna'nın gelecek yılki mali ihtiyaçlarının üçte ikisi için kullanılacak. Kalan üçte birlik kısmıysa Batılı müttefikler karşılayacak.

Bu kredi aslında fiilen bir hibe anlamına geliyor. Çünkü sadece Rusya bir gün savaş tazminatı ödemeyi kabul ederse geri istenecek ve Moskova bunu şiddetle reddediyor.