Suruç’ta Sulama Ücretleri Meclis Gündeminde

Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, Suruç Ovası’nda artan sulama ücretleri ve bölgedeki altyapı eksikliklerini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle hazırlanan soru önergesinde, Suruç’taki çiftçilerin karşı karşıya kaldığı ağır ekonomik koşullar detaylı şekilde ele alındı.

GAP kapsamında Atatürk Barajı’ndan su temin edilen Suruç Ovası'nda, sulama sisteminin zamanla üreticiye yük haline geldiği ifade edilen önergede, pamuk için dönüm başı 2.900 TL, mısırda 2.175 TL ve hububatta 1.160 TL gibi ücretlerin, Harran ve Akçakale gibi cazibeli sulama bölgeleriyle kıyaslandığında orantısız şekilde yüksek olduğuna dikkat çekildi. Aynı DSİ bölgesine bağlı olmasına rağmen sulama ücretlerindeki adaletsiz farkların giderilmesi gerektiği vurgulandı.

Milletvekili Ayan, ayrıca sulama altyapısındaki eksikliklere de dikkat çekerek, tarla yollarının tamamlanmaması, tahliye kanallarının yapılmaması, drenaj yetersizliği ve her tarlaya hidrant bırakılmaması gibi sorunların üretimi tehdit ettiğini belirtti. Bazı bölgelerde komşu tarlalardan boru geçirme zorunluluğunun da mülkiyet ihtilaflarına yol açtığı dile getirildi.

Enerji maliyetlerinin düşmesine rağmen sulama ücretlerinin arttığını ifade eden Ayan, çiftçilere yapılan tarımsal desteklerin yetersiz kaldığını da verilerle ortaya koydu. 2021’de %37 olan sulama payının, 2024’te %250’ye ulaştığını kaydetti. Önergede ayrıca güneş enerjisi sistemlerinin hâlâ devreye alınmamış olmasına, sulama kesintilerinin bildirilmemesine ve sulama bedellerinin hasat öncesi tahsil edilmesine yönelik eleştiriler de yer aldı.

Toplam 13 maddelik önerge kapsamında, sulama fiyatlarının belirlenme yöntemi, enerji giderlerinin denetimi, altyapı eksikliklerinin giderilme planı ve kamu denetimi talep edildi. Suruçlu çiftçilerin yaşadığı mağduriyetin çözülmesi için Meclis gündeminde yapılan bu çağrının bölge tarımına yönelik nasıl bir yanıt alacağı merak konusu.

Vekil Ayan’ın meclise sunduğu 13 Madde Şu şekilde:

1. Suruç Ovası’nda 2025 yılı için belirlenen sulama ücretlerinin hangi objektif kriterlere göre belirlendiği açıklanacak mıdır? Sayaçlar kontrol edilmeden sezon başlamadan yapılan bu ücret tespiti hangi mevzuat ve hesaplama yöntemine dayanmaktadır?

2. Aynı DSİ Bölge Müdürlüğü’ne bağlı Harran ve Akçakale gibi yerlerde pompalı pamuk sulama bedeli dönüm başı 950 TL iken, Suruç’ta 2.900 TL olarak belirlenmesinin gerekçesi nedir? Bu farkı açıklayacak somut bir hesaplama raporu mevcut mudur?

3. Suruç Ovası’nda yağış artışı ve taban suyu yükselmesi sonucu pompaj ihtiyacının azaldığı bilinmesine rağmen, sulama ücretlerinin düşmemesi veya artırılması hangi maliyet kalemlerinden kaynaklanmaktadır? Bu maliyetler kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?

4. Suruç’ta 12 dalgıç pompa yerine artık 4-5 pompa ile sulama yapılması nedeniyle düşmesi beklenen elektrik tüketimi, sulama ücretlerine neden yansıtılmamaktadır? Bu konuda DSİ ve Sulama Birliği arasında bir denetim ya da hesaplaşma mekanizması bulunmakta mıdır?

5. 2021 yılında pamuk desteği dönüm başı 550 TL iken sulama bedelinin 250 TL olmasıyla çiftçinin destekten yararlanabildiği görülmektedir. Ancak 2024 yılı itibarıyla sulama bedeli 2.000 TL’ye çıkmış, destek 800 TL’de kalmıştır. Tarımsal desteklerin sulama maliyetlerini karşılamadığı bu durumda yeni bir destekleme politikası planlanmakta mıdır?

6. Suruç Sulama Birliği’nin fiyat politikası ve maliyet yapısına dair kamu denetimi yapılmakta mıdır? Sulama Birliklerinin fiyat belirlemede keyfî davranmasını önleyecek yasal veya idari bir mekanizma var mıdır?

7. Enerji maliyetinin düşürülmesi amacıyla uzun süredir gündemde olan güneş enerjili sulama sisteminin kurulmamasının gerekçesi nedir? GES altyapısının 2013’te tamamlandığı belirtilmişken, bu sistemin hâlâ devreye alınmamış olması hangi kurum veya aktörlerin ihmali ya da engeliyle ilgilidir?

8. Atatürk Barajı’nda üretilen elektrik enerjisinin özel şirketler aracılığıyla çiftçiye satılması uygulamasının doğrudan enerji maliyetlerini artırdığı yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? Bu uygulamayı kamusal ve çiftçi yararına düzenleyecek bir yasal değişiklik gündemde midir?

9. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında, GAP kapsamındaki sulama bölgelerinde suya erişimde eşitliği sağlayacak ortak bir strateji veya fiyatlandırma politikası geliştirilecek midir?

10. Çiftçilerin sulama sistemlerindeki sayaç, enerji ve maliyet hesaplamalarını denetleyebileceği şeffaf komisyonların kurulması yönünde bir çalışma planınız bulunmakta mıdır?

11. Suruç Sulama Projesi kapsamında altyapı eksiklikleri nedeniyle bazı tarlalara yol gitmemesi, tahliye kanallarının yapılmamış olması, drenaj eksiklikleri nedeniyle yer altı su seviyesinin yükselmesi ve her tarlada hidrant bulunmaması gibi teknik sorunların giderilmesine yönelik Bakanlığınızca bir denetim ve iyileştirme çalışması yürütülmekte midir?

12. Sulama bedelleri bu denli yüksekken çiftçilere hiçbir uyarı yapılmaksızın yılda 3-4 kez su kesintisi yapılmasının gerekçesi nedir? Bu kesintilerin planlı olup olmadığı ve çiftçilere önceden bildirim yapılmasına dair bir uygulama mevcut mudur?

13. Sulama ücretlerinin hasat öncesinde değil de ürün satışı sonrası ödenebilmesi amacıyla son ödeme tarihinin her yılın Ekim-Kasım-Aralık ayları olarak düzenlenmesi yönünde bir planlama mevcut mudur? Bu yönde çiftçilerin talebi Bakanlığınız tarafından değerlendirmeye alınacak mıdır?

Gelişmeleri anlık takip etmek için urfa haber’i takip etmeye devam edin.