Karahantepe'deki kazı çalışmaları

EŞBER AYAYDIN - Şanlıurfa'daki Karahantepe'de yapılan kazılarda anakayaya oyulu çukur tabanlı yapılar bulundu.

Neolitik döneme ait "T" biçiminde 250'nin üzerinde dikilitaşın bulunduğu Karahantepe'deki kazı çalışmalarının bu yılki bölümü tamamlandı.

Karahantepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu yıl ilk kez yaptıkları kazı çalışmalarını tamamladıklarını belirterek, çalışmaların kısa sürmesine rağmen ciddi sonuçlar elde ettiklerini söyledi.

Milattan önce 10'uncu bin yıla tarihlenen katmanlar açığa çıkardıklarını anlatan Karul, bunlar içerisinde en dikkat çekici olanının ise anakayaya oyulu bitişik düzende çukur tabanlı yapılar olduğunu ifade etti.

Karul, söz konusu yapıların oval biçimli olduğunu ve duvarları boyunca sekilerin bulunduğunu dile getirerek, bu sekilerin birinin üzerinde ise yılan ve tilki gibi neolitik dönemin sembollerinin yer aldığını belirtti.

Söz konusu yapıların bölgede bilinmediğine ve ilk kez karşılaştıklarına işaret eden Karul, şöyle devam etti:

"Tilki ve yılan sembolleri neolitik dönemden bildiğimiz semboller ama çukur tabanlı anakayaya oyulu yapılarla ilk kez karşılaşıyoruz. Yine Göbeklitepe'de de anakayaya oyulu alanlarla karşılaştık, daha önceden biliniyor bunlar ama bunların hiçbiri özel yapı niteliği taşımıyordu. Karahantepe'dekiler konut mu, özel yapımı bunu söylemek şu anda çok güç. Çünkü içlerinde domestik ögelerle karşılaşmadık. Yani konut olduğunu kanıtlayacak verilerle karşılaşmadık ama diğer taraftan da bunların özel yapı olduğunu söylemek de sadece analojiyle yani başka yerden bildiğimiz benzerleriyle mümkün. Bu şekilde tarif etmek daha doğru. Anadolu'da çukur tabanlı anakayaya oyulu yapılar şimdilik Karahantepe'ye özgü gözüküyor. Dünyada başka yerlerde bu yapılar bulunuyor."

- "İlk kez karşılaştığımız kalıntılar oldu"

Karahantepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, bu durumun tarihlendirme yapılması açısından kendilerine olanak tanıdığını belirterek, şunları kaydetti:

"Bu yapıların içlerinin boşaltıldığını ve ardından oldukça steril sayılabilecek taşlı bir toprakla gömüldüklerini ve üzerilerinin de daha büyük taşlarla kapatıldığını gördük. Bu doldurma işlemi yapıların kapladığı alanla sınırlıydı. Dolayısıyla bu işlemin bilinçli olarak gerçekleştirildiğini rahatlıkla söyleyebiliyoruz. Duvarlardaki hayvan motifleri olsun, bu doldurma işlemi olsun bizim neolitikle ilişkilendirdiğimiz tarihleyebildiğimiz aynı zamanda da anakayaya oyulu olmaları itibarıyla da bu bölgede daha önceden bilmediğimiz ilk kez karşılaştığımız kalıntılar oldu."

Karul, Karahantepe'de bulunan "T" biçiminde dikilitaşların yüzeyden rahatlıkla görülebildiğini aktararak, bu dikilitaşlar için de belgeleme çalışmalarını yaptıklarını sözlerine ekledi.