"İşletmenizi yönetmek için etik kurallar koyun"

İstanbul Ticaret Üniversitesi'nin toplam 16 konferanstan oluşacak "Bilim ve Toplum"’ dizisinin ilkinde, etik ve strateji alanlarında yaptığı çalışmalarla dünyaca tanınan Nevada Üniversitesi Yönetim, Etik ve Strateji Profesörü Rafik Beekun ağırlandı.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, İstanbul Ticaret Üniversitesi’nin 16 konferanstan oluşan “Bilim ve Toplum Buluşmaları” programının ilk konuğu ünlü akademisyen Prof. Dr. Rafik Beekun oldu. Beekun, “Uygulamalı Etik Karar Alma: Paydaş Perspektifi’’ (Applied Ethical Decision-Making: A Stakeholders Perspective)” başlıklı konferansıyla iş dünyası temsilcileri, akademisyenler ve öğrencilerle buluştu.

Konferansa, İstanbul Ticaret Üniversitesi Mütevelli Heyet Üyesi ve İTO Genel Sekreteri Doç. Dr. Nihat Alayoğlu, İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yücel Oğurlu, Çorum Hitit Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Osman Öztürk, İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Abdül Halim Zaim ve Prof. Dr. Necip Şimşek, İstanbul Ticaret Üniversitesi ve farklı üniversitelerden akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

Açıklamada konferanstaki konuşmasına yer verilen Rektör Prof. Dr. Yücel Oğurlu, "Bilim ve Toplum Buluşmaları" adı altında yeni bir konferanslar dizisine başladıklarını belirterek, "Bu konferanslar dizisinde dünyanın dört bir yanından gelen akademisyenleri ağırlayacağız. İlk konuğumuz Prof. Dr. Rafik Beekun daha önce de üniversitemize Fulbright Bursu kapsamında gelip önemli katkılarda bulunmuş, dersler vermişti.

Kendisi çok olağanüstü bir şahsiyet. Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Rektörlüğünü yaptığım dönemde de Prof. Dr. Beekun’u Bosna’da ağırlamıştık. Orada da öğrencilerimize ücretsiz dersler verdi, sertifika programları yaptık. Bir kez daha davetimizi kabulü için kendisine teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Abdül Halim Zaim de yeni başladıkları bu konferanslar dizisinin akademisyenler, öğrenciler ve toplumun bilimsel gelişimine önemli katkı sağlayacağını ifade ederek, Prof. Dr. Rafik Beekun’un akademik geçmişi ile uzmanlık alanlarının dünyadaki önemine ilişkin bilgiler verdi.

Sunumuna örnek bir olayla başlayan Nevada Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rafik Beekun, sınıfta unutulan bir I-pod’u bulan ve o sırada yalnız olan bir kişinin cihazı ne yapacağı ile ilgili yaşayacağı çelişkili duruma dikkati çekerek, "İnsanlar her zaman doğru olanı yapmazlar. Sorumlu karar vermenin yanlış gidebileceği birçok yol var. Bazen insanlar elbette etik dışı bir şey yapmayı seçebilirler. Ahlaksız seçimler ve etik dışı davranış olasılığını küçümsememeliyiz.

Sorumlu karar alma ve davranışa ilişkin birçok engel var. İyi insanların etik olmayan davranışlarda bulunma nedenlerini anlayın. Etik olarak sorumlu karar alma süreci önemli. Bu modeli iş dünyasında etik ikilemlere uygulayın. İşletmenizi yönetmek için bir dizi etik kural kullanın." ifadelerini kullandı.

Beekun, etik bir karar verme sürecini de şöyle anlattı:

"Gerçekleri belirleyin. İlgili etik sorunları belirleyin. Paydaşları tanımlayın ve durumu onların bakış açısından da değerlendirin. Mevcut alternatifleri göz önünde bulundurun. Bir kararın paydaşları nasıl etkilediğini, karşılaştırmayı ve tartmayı düşünün. Bir karar verin. Sonuçları izleyin."

Beekun, karar vermede sorumluluk sahibi olanların kararlarının etkilerini değerlendirmek, sonuçlarını izlemek, sonuçlarını öğrenmek ve gelecekte benzer zorluklarla karşılaştıklarında eylemlerini buna göre değiştirmekle yükümlü olduklarını da vurguladı.

İş kararının etik doğasını değerlendirmeye yönelik bir kontrol listesi de paylaşan Prof. Dr. Beekun, şunları kaydetti:

"Sorunu doğru tanımladınız mı? Çitin diğer tarafında durursanız sorunu nasıl tanımlarsınız? Bu durum ilk başta nasıl meydana geldi? Birey ve bu kuruluşun bir üyesi olarak sadakatinizi kime ve neye veriyorsunuz? Bu kararı verme niyetiniz nedir? Bu niyet olası sonuçlarla nasıl karşılaştırılır? Kararınız veya eyleminiz kime yardım ediyor veya yaralıyor?

Kararınızı vermeden önce problemi etkilenen taraflarla görüşebilir misiniz? Konumunuzun şu anda göründüğü kadar uzun bir süre için geçerli olacağından emin misiniz? Kararınızı ya da eyleminizi patronunuza, yönetim kuruluna, akranlarınıza, astlarınıza, ailenize, bir bütün olarak topluma nitelendirebilir misiniz? Eğer anlaşılırsa, eyleminizin sembolik potansiyeli nedir? Ya yanlış anlaşılırsa? Hangi şartlar altında istisnalara izin verirsiniz?’’