Washinton Post: ABD, Bu Yıl İran'a Saldıracak

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in kıdemli danışmanlarından biri, Pazartesi günü,  ABD Başkan Donald Trump'ın Tahran nükleer programını yok etmeyi ve Orta Doğu'daki vekil milisleri desteklemeyi bırakmayı reddederse "daha önce hiç görmedikleri türden bombalama" tehdidinde bulunmasından sadece bir gün sonra, İran'ın ABD veya İsrail saldırısına yanıt olarak nükleer silaha "yöneleceğini" söyledi.

İran basınında çıkan haberlere göre, danışman Ali Laricani bir televizyon röportajında, "Amerika ya da İsrail İran'ı nükleer bahaneyle bombalarsa, İran atom bombası üretmeye yönelmek zorunda kalacak" dedi.

Trump, Pazar akşamı NBC News ile yaptığı röportajda olası bir saldırıdan bahsetti. "Anlaşma yapmazlarsa, bombalama olacak," dedi.

Trump'ın sert diline neyin hemen neden olduğu belli olmasa da, doğrudan çatışma riskleri geçtiğimiz ay hızla arttı. Trump, İsrail'in kısa süreli ateşkesin ardından Gazze'deki saldırılarına yeniden başlamasının ardından Kızıldeniz'de ticari gemilere ve ABD donanma gemilerine deniz saldırılarını yeniden başlatan Yemen'deki İran destekli Husilere karşı artan askeri saldırılar başlattı.

Geçen ay Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum üretimini önemli ölçüde artırdığını ve silah sınıfına yakın malzeme stokunu daha da artırarak nükleer cihaz üretmek için ihtiyaç duyacağı süreyi kısalttığını bildirdi.

Bu arada, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun İsrail hükümeti, ABD'nin İran'a yönelik bir saldırıda kendisine katılma arzusunu daha açık bir şekilde ifade etti. Washington Post gazetesinin aktardığına göre, ABD istihbaratı bunun muhtemelen bu yılın ilk yarısında gerçekleşeceğini tahmin ediyor.

ABD Hava Kuvvetleri Küresel Saldırı Komutanlığı, Donanmanın Hint Okyanusu'ndaki ada üssü Diego Garcia'ya B-2 bombardıman uçaklarından oluşan bir birliğin konuşlandırıldığı yönündeki raporları doğruladı. B-2, İran'ın yeraltı nükleer tesislerine nüfuz edebildiği düşünülen Pentagon'un en büyük "sığınak delici" mühimmatlarının yanı sıra hassas güdümlü mühimmat ve nükleer silahları taşıyabilir.Salı öğleden sonra, Savunma Bakanlığı sözcüsü Sean Parnell, USS Carl Vinson uçak gemisi saldırı grubunun halihazırda Kızıldeniz'de bulunan başka bir deniz saldırı grubuna destek olmak üzere Orta Doğu'ya doğru yola çıktığını söyledi.

Trump, ilk yönetimi sırasında, Tahran'ın yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programındaki sınırlamaları doğrulamayı kabul ettiği bayılı güçler ve İran arasındaki 2015 tarihli anlaşmadan ABD'yi çekti. " maksimum baskı" yaptırımlarını yeniden uygulamaya koydu ve hiçbir zaman gerçekleşmeyen müzakerelerden "daha iyi bir anlaşma" yapacağını söyledi.

Mart ayının başlarında -karşılıklı gerilim tırmanırken bile- Trump, Birleşik Arap Emirlikleri'nden bir elçi tarafından Hamaney'e gönderilen ve İran'ın nükleer programını kısıtlamak için doğrudan görüşmeler öneren bir mektup göndererek müzakere çabalarını yeniden başlattı. Trump’ın Orta Doğu elçisi Steve Witkoff'un eski Fox News sunucusu Tucker Carlson ile yaptığı çevrimiçi röportajda mektubun içeriğine ilişkin açıklamaya göre, mektupta "barış benim istediğim şey" deniyordu.

Witkoff, Trump'ın mektubunun içeriğini açıklarken şu ifadeleri kullanmıştı, "Bunu askeri olarak yapmamız için hiçbir neden yok. Konuşmalıyız. ... Yanlış anlamaları gidermeliyiz. Nükleer materyalinizin silahlandırılması konusunda kimsenin endişelenmemesi için bir doğrulama programı oluşturmalıyız. Ve oraya ulaşmamızı istiyorum çünkü alternatif çok iyi bir alternatif değil." 

İranlı yetkililer, Hamaney'in geçen hafta mektuba yanıt verdiğini belirtti. Trump'a yazdığı mektup, önceki yönetimlerde ABD-İran gizli görüşmelerinin yapıldığı Umman'daki temsilciler aracılığıyla iletildi.

Pazar günü kabine toplantısında konuşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran'ın mektubunun doğrudan müzakereleri reddettiğini ancak üçüncü bir taraf aracılığıyla ABD ile müzakerelere açık olduğunu söyledi. İran basınında çıkan haberlere göre, "İslam Cumhuriyeti daha önce dolaylı müzakerelerin yolunu hiçbir zaman kapatmadığı için bu mektupta dolaylı müzakere yolunun açık bırakıldığı belirtilmiş ve İran'ın müzakerelerden hiçbir zaman kaçınmadığı vurgulanmıştır" dedi.

ABD'li yetkililer gibi, üst düzey İranlı yetkililer de dış ve askeri politikayı tartışırken genellikle ton ve içerik açısından farklılık gösteriyor. Pezeşkiyan'ın diplomatik açıklamalarının aksine, İran Devrim Muhafızları Ordusu komutanı Tuğgeneral Amir Ali Hacizade, Pazartesi günü bölgedeki ABD askeri tesislerine saldırı tehdidinde bulundu.

Hamaney ise Pazartesi günü İran'a yönelik herhangi bir hareketin "ezici ve kesin bir darbe" getireceği konusunda uyardı.